Drewno KVH (Konstruktionsvollholz) to certyfikowane lite drewno konstrukcyjne, przygotowane z myślą o stabilnej pracy w budynku. Nie jest gatunkiem drzewa ani wyłącznie oznaczeniem klasy C24. To znak towarowy stosowany dla materiału spełniającego określone wymagania dotyczące między innymi wilgotności, obróbki, jakości surowca i sposobu łączenia elementów.
Czym jest drewno konstrukcyjne KVH?
KVH najczęściej produkuje się z drewna iglastego, przede wszystkim świerkowego. Nazwa pochodzi od niemieckiego określenia Konstruktionsvollholz, czyli litego drewna konstrukcyjnego. Materiał może występować jako element lity albo jako odcinek łączony wzdłużnie na mikrowczepy.
W odróżnieniu od zwykłej, surowej tarcicy KVH ma powtarzalne parametry i jest poddawane kontrolowanej obróbce. Drewno suszy się komorowo do wilgotności około 15%, struga czterostronnie, a krawędzie zwykle fazuje. Surowiec jest także selekcjonowany tak, aby ograniczyć wpływ wad drewna i części rdzeniowej pnia.
Brak rdzenia w przekroju ma znaczenie dla stabilności. Element jest mniej podatny na pękanie, skręcanie i odkształcenia wywołane zmianą wilgotności niż przypadkowo dobrana tarcica mokra. Nie oznacza to całkowitej odporności na pracę drewna, dlatego także KVH należy prawidłowo składować i chronić przed opadami.
Jak powstaje KVH?
Proces produkcji obejmuje kilka etapów, które wpływają na późniejszą dokładność wymiarową i przydatność materiału w konstrukcji:
- Suszenie komorowe – drewno jest doprowadzane do wilgotności około 15%, co ogranicza późniejsze skurcze i pęcznienie.
- Selekcja i usunięcie rdzenia – z przekroju eliminuje się część najbardziej podatną na pękanie oraz fragmenty z niepożądanymi wadami.
- Struganie czterostronne – belka uzyskuje powtarzalne wymiary, gładką powierzchnię i fazowane krawędzie.
- Łączenie na mikrowczepy – krótsze odcinki są łączone wzdłużnie, dzięki czemu można produkować długie elementy, często sięgające około 13 m, zależnie od oferty producenta.
Mikrowczepy są frezowanymi zazębieniami na końcach kawałków drewna. Po połączeniu i sklejeniu tworzą ciągły element konstrukcyjny. W przypadku krótszych belek KVH może pozostać materiałem litym, bez łączenia na długości.
KVH a klasa C24 – jaka jest różnica?
C24 to klasa wytrzymałości mechanicznej, a KVH to oznaczenie produktu i jego wymagań jakościowych. Klasa C24 odnosi się do parametrów takich jak wytrzymałość na zginanie, rozciąganie, ściskanie oraz moduł sprężystości. Klasyfikację drewna konstrukcyjnego opisuje norma PN-EN 338.
Samo oznaczenie C24 nie mówi jeszcze, że drewno zostało wysuszone, czterostronnie ostrugane, pozbawione rdzenia czy połączone na mikrowczepy. C24 może dotyczyć także zwykłej tarcicy konstrukcyjnej, jeśli spełnia wymagania wytrzymałościowe. Z kolei KVH jest materiałem przygotowanym według szerszych wymagań produkcyjnych i najczęściej występuje właśnie w klasie C24.
W praktyce można więc przyjąć, że C24 opisuje przede wszystkim nośność materiału, natomiast KVH łączy wymaganą klasę wytrzymałości z kontrolowaną wilgotnością, obróbką, selekcją surowca i powtarzalnością wymiarów. Przy zakupie należy sprawdzić oznakowanie, deklarację właściwości użytkowych oraz dokumenty odnoszące się do odpowiednich norm, między innymi EN 14081 i EN 15497.
KVH czy BSH – czym różnią się te materiały?
BSH jest drewnem klejonym warstwowo. Powstaje z lameli, które najpierw mogą być łączone na mikrowczepy, a następnie sklejane jedna na drugiej. Dzięki temu można uzyskać większe przekroje i elementy przeznaczone do dużych rozpiętości. O wyborze decydują obliczenia konstruktora, wymagania projektu, budżet i oczekiwany wygląd belek.
| Cecha | KVH | BSH |
|---|---|---|
| Sposób produkcji | Lite drewno suszone i strugane, czasem łączone wzdłużnie na mikrowczepy | Sklejone warstwowo lamele, często wcześniej łączone na długości |
| Przekroje i długości | Typowe przekroje konstrukcyjne, długości zależne od producenta, często do około 13 m | Większe przekroje i długości, stosowane przy większych rozpiętościach |
| Wytrzymałość | Najczęściej klasa C24 | Klasy GL, między innymi GL24, GL28 i GL30 |
| Estetyka | Zwykle klasa konstrukcyjna NSI, z możliwymi wadami wizualnymi | Może występować w klasie NSI albo wizualnej Si do eksponowanych elementów |
| Cena | Zwykle niższa przy typowych konstrukcjach | Zwykle wyższa z powodu bardziej złożonej produkcji i większych możliwości |
KVH sprawdza się przy standardowych konstrukcjach, gdy potrzebne są suche, powtarzalne i łatwe w obróbce belki. BSH ma przewagę tam, gdzie projekt wymaga dużych przekrojów, znacznych rozpiętości albo widocznych elementów o lepszej jakości powierzchni.
Gdzie stosuje się drewno KVH?
Zakres zastosowań wynika z jego stabilności, dostępności różnych przekrojów i możliwości zamawiania długich odcinków. Materiał wykorzystuje się między innymi w następujących miejscach:
- Domy szkieletowe – ściany, stropy i elementy dachu.
- Więźby dachowe – krokwie, jętki, płatwie i inne części konstrukcji.
- Legary podłogowe i tarasowe oraz elementy rusztów.
- Garaże, wiaty, altany, pergole, carporty i inne konstrukcje ogrodowe.
- Konstrukcje pod płyty gipsowo-kartonowe i OSB.
Drewno KVH jest rozsądnym wyborem wtedy, gdy projekt wymaga stabilnego materiału o określonej klasie wytrzymałości, ale nie potrzebuje dużych przekrojów typowych dla BSH. Przy skomplikowanej więźbie, dużej rozpiętości lub elementach mocno obciążonych przekrój i klasę materiału powinien dobrać projektant konstrukcji.
