Drewno S4 to drewno średniowymiarowe przeznaczone głównie na opał. Oznaczenie wskazuje nie gatunek drzewa, lecz sortyment, jego wymiary i wymagania jakościowe. Minimalna średnica górna wynosi 5 cm bez kory, a w tej klasie dopuszcza się liczne wady, w tym miękką zgniliznę do 50% powierzchni przekroju poprzecznego.
Co oznacza symbol S4?
Litera „S” oznacza drewno średniowymiarowe. W tej grupie średnica górna, mierzona bez kory, wynosi co najmniej 5 cm. W przypadku S4 nie określa się maksymalnej średnicy dolnej, dlatego sortyment może obejmować zarówno cieńsze wałki, jak i grubsze fragmenty drewna.
Cyfra „4” wskazuje konkretną grupę jakościową. W cennikach nadleśnictw S4 występuje jako drewno opałowe. Nie jest to materiał przeznaczony do konstrukcji, produkcji dobrej jakości tarcicy ani do zastosowań, w których wymagana jest ograniczona liczba wad.
Dlaczego drewno S4 jest przeznaczone na opał?
O jego zastosowaniu decyduje szeroki zakres dopuszczalnych wad. S4 jest sortymentem pozaklasowym w sensie użytkowym, ale nadal podlega określonym wymaganiom klasyfikacyjnym. W jego przypadku dopuszcza się między innymi:
- chodniki owadzie, czyli ślady żerowania owadów w drewnie,
- zwęglenia oraz obecność ciał obcych,
- znaczne krzywizny utrudniające wykorzystanie surowca w przemyśle drzewnym,
- miękką zgniliznę obejmującą do 50% powierzchni przekroju poprzecznego.
Tak wysoka tolerancja na wady obniża wartość użytkową drewna w innych zastosowaniach. Dlatego S4 klasyfikuje się przede wszystkim jako opał, a nie surowiec budowlany czy materiał do dalszego przerobu. Sam symbol nie określa gatunku drzewa. S4 może dotyczyć między innymi sosny, brzozy, buka lub innych gatunków, zależnie od dostępnego surowca i cennika danego nadleśnictwa.
S4 a S2A – czym różnią się te sortymenty?
S2A, nazywane potocznie papierówką, również należy do drewna średniowymiarowego i może być wykorzystywane jako opał. Jest jednak sortymentem wyższej jakości. W porównaniu z S4 ma bardziej ograniczony zakres dopuszczalnych wad, a przede wszystkim nie dopuszcza zgnilizny.
Najważniejsze różnice między tymi oznaczeniami przedstawiają się następująco:
- S4 – drewno opałowe o niskiej jakości użytkowej, z dopuszczalną miękką zgnilizną do 50% przekroju.
- S2A – papierówka o wyższej jakości, bez dopuszczalnej zgnilizny.
- S4 – zwykle tańsze, ponieważ obejmuje surowiec z większą liczbą wad.
- S2A – droższe, ale ma szersze zastosowanie i większą wartość użytkową.
Różnica w cenie nie wynika wyłącznie z przeznaczenia opałowego. S2A wymaga surowca o lepszych parametrach jakościowych, który może trafić także do dalszego przerobu. S4 jest natomiast klasyfikowane przede wszystkim z myślą o spalaniu.
Mp i m³ – jak rozumieć ilość drewna?
Przy zakupie drewna często pojawiają się dwie jednostki: metr przestrzenny, oznaczany jako mp, oraz metr sześcienny, czyli m³. Nie oznaczają one tej samej objętości.
Metr przestrzenny to objętość stosu o wymiarach 1 × 1 × 1 m. Obejmuje nie tylko drewno, lecz także wolne przestrzenie między wałkami oraz korę. Metr sześcienny oznacza natomiast objętość samego drewna, bez pustych przestrzeni. Z tego powodu ilość w m³ jest niższa niż objętość stosu wyrażona w mp.
Do przeliczenia stosuje się współczynnik zależny między innymi od gatunku drewna, długości wałków i sposobu ułożenia. Przykładowe wartości dla drewna S4 przedstawia tabela:
| Gatunek lub grupa drewna | Współczynnik mp → m³ | Przykład dla 1 mp |
|---|---|---|
| Sosna, modrzew i wybrane gatunki liściaste | 0,65 | 1 mp = 0,65 m³ |
| Buk, grab | 0,70 | 1 mp = 0,70 m³ |
| Świerk, jodła | 0,70 | 1 mp = 0,70 m³ |
Przykładowo, stos o objętości 2 mp sosnowego drewna S4 odpowiada 1,30 m³ drewna po zastosowaniu współczynnika 0,65. Przy 2 mp drewna bukowego wynik wyniesie 1,40 m³, jeśli przyjęty współczynnik to 0,70.
W dokumentach sprzedaży warto sprawdzić, czy podana ilość dotyczy mp, czy m³. Potoczne określenie „kubik” zwykle oznacza metr sześcienny, ale przy zakupie najlepiej opierać się na jednostce zapisanej w cenniku lub dokumencie sprzedaży.
Najkrócej: S4 to średniowymiarowe drewno opałowe o minimalnej średnicy górnej 5 cm, w którym dopuszcza się liczne wady, w tym zgniliznę do 50% przekroju. Przy wycenie trzeba też odróżnić metr przestrzenny od metra sześciennego.
