Nie ma jednego uniwersalnego wymiaru legara pod taras. W najczęściej spotykanych konstrukcjach drewnianych stosuje się przekrój 45 × 70 mm, a pod deski kompozytowe profile kompozytowe lub aluminiowe o wysokości około 40–50 mm. O sztywności decyduje przede wszystkim wysokość legara, nie jego szerokość.
Jakie wymiary legarów pod taras wybrać?
Przekrój trzeba dopasować do materiału desek, rozstawu podpór pod legarem, planowanego obciążenia oraz dostępnej wysokości montażowej. Legar pracuje na zginanie między punktami podparcia. Im większa odległość między podporami, tym wyższy powinien być przekrój.
Nie należy mylić dwóch parametrów. Rozstaw legarów w osiach wpływa głównie na ugięcie deski, natomiast rozstaw punktów podparcia wpływa na ugięcie samego legara. To właśnie drugi z tych parametrów może wymusić zastosowanie wyższej belki, nawet gdy deska ma niewielką grubość.
Typowe przekroje legarów
Wymiar podaje się jako szerokość × wysokość. Przykładowo legar 45 × 70 mm ma 45 mm szerokości i 70 mm wysokości. Ułożenie go wyższym bokiem zwiększa sztywność konstrukcji bardziej niż zastosowanie elementu o podobnej powierzchni przekroju, ale ustawionego odwrotnie.
| Materiał legara | Typowy przekrój | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Drewno iglaste lub modrzew | 45 × 70 mm | Tarasy z desek drewnianych przy gęsto rozmieszczonych podporach |
| Drewno klejone lub impregnowane | 45 × 75 mm | Tarasy drewniane oraz konstrukcje wymagające większej stabilności |
| Drewno o większej wysokości | 50 × 100 mm lub większy | Większy rozstaw podpór albo wyższe obciążenia |
| Drewno egzotyczne | 40 × 60 mm | Deski egzotyczne, gdy podpory znajdują się blisko siebie |
| Kompozyt | około 30 × 40 mm lub 43 × 53 mm | Systemowe podkonstrukcje pod deski kompozytowe |
| Aluminium | około 40 × 50 mm | Tarasy kompozytowe, konstrukcje niskie i wymagające odporności na wilgoć |
Podane wartości są typowe, ale nie zastępują projektu przy dużej rozpiętości. Taras oparty na słupach, podciągach albo konstrukcji podwieszanej wymaga osobnego doboru przekroju z uwzględnieniem obciążeń i sposobu podparcia.
Pod deskę egzotyczną dobiera się legar o porównywalnej trwałości i gęstości, na przykład z drewna egzotycznego. Pod deskę kompozytową najbezpieczniej zastosować profil przewidziany przez producenta całego systemu. Drewniany legar może pracować inaczej niż kompozyt, a klipsy montażowe mogą wymagać konkretnego kształtu profilu.
Co ile układać legary pod taras?
Rozstaw legarów należy mierzyć od osi jednego legara do osi następnego, a nie w świetle między ich krawędziami. Przy deskach drewnianych często stosuje się rozstaw od 35 do 50 cm. Cieńsze deski wymagają gęstszego podparcia, a grubsze mogą pracować przy większym rozstawie.
| Typ deski | Grubość deski | Maksymalny rozstaw w osiach |
|---|---|---|
| Drewniana | około 21 mm | 35–40 cm |
| Drewniana | około 25–28 mm | do 50 cm |
| Drewniana, taras pływający | zależnie od systemu | często około 40 cm |
| Kompozytowa | około 22–25 mm | często około 35–40 cm |
| Kompozytowa | zależnie od producenta | od około 36 do 50 cm |
W przypadku desek kompozytowych decydująca jest instrukcja konkretnego producenta. Rozstaw nie jest tylko zaleceniem wykonawczym, lecz warunkiem zachowania gwarancji. Różne systemy mogą wymagać na przykład 360 mm, 400 mm, 450 mm albo 500 mm. Przekroczenie wartości podanej w instrukcji może powodować ugięcia desek i utratę ochrony gwarancyjnej.
Rozstaw podpór pod legarem to osobny wymiar. Podkładki, wsporniki lub bloczki rozmieszcza się często co około 40–60 cm, zależnie od przekroju i materiału legara. Nie oznacza to, że legary pod deską również mają być ułożone w takim samym rozstawie. Pierwsza wartość dotyczy pracy legara, druga – pracy deski.
Na co uważać przy montażu legarów?
Podłoże zmienia sposób montażu. Na betonie lub kostce legar powinien zostać odizolowany od wilgoci. Na gruncie potrzebne są stabilne punkty podparcia, wsporniki albo stopy, które ograniczą kontakt konstrukcji z wodą i zapewnią przepływ powietrza.
Przed ułożeniem rusztu sprawdź następujące elementy:
- Izolacja – pod legarami zastosuj podkładki z EPDM lub inne elementy przeznaczone do odcięcia wilgoci kapilarnej.
- Wentylacja – pozostaw przestrzeń umożliwiającą odprowadzanie wilgoci spod desek.
- Dylatacja – nie dosuwaj ciasno legarów i desek do ścian, progów ani innych stałych elementów.
- Stabilność podłoża – każdy punkt podparcia powinien przenosić obciążenie bez osiadania i przechylania.
- Rozstaw systemowy – przy kompozycie zachowaj wartość podaną w instrukcji producenta deski.
Legar drewniany pod deską kompozytową jest połączeniem ryzykownym, jeśli nie przewiduje go instrukcja systemu. Drewno i kompozyt reagują inaczej na wilgoć oraz zmiany temperatury, a klipsy wymagają stabilnego podłoża o określonych wymiarach. Dlatego w takich konstrukcjach zwykle stosuje się profile aluminiowe albo kompozytowe tego samego systemu.
Krótka procedura przygotowania podkonstrukcji wygląda następująco:
- Sprawdź poziom, nośność i spadek podłoża.
- Rozplanuj osobno osie legarów oraz punkty podparcia pod każdym legarem.
- Ułóż podkładki EPDM lub wsporniki i wypoziomuj je.
- Rozmieść legary zgodnie z kierunkiem desek i przyjętym rozstawem osiowym.
- Sprawdź dylatacje, wentylację oraz miejsca łączenia desek przed ich przykręceniem lub przypięciem klipsami.
Przy tarasie na wylewce ograniczeniem może być wysokość progu. Cały układ, czyli podkładka, legar i deska, musi zmieścić się pod drzwiami. Gdy nie można zastosować wyższego legara, należy zagęścić podpory pod nim, zamiast zwiększać jego rozstaw.
Co sprawdzić przed zakupem?
Przed wyceną podkonstrukcji przygotuj cztery informacje:
- Rodzaj deski – drewniana, kompozytowa albo inna systemowa.
- Grubość deski – od niej zależy maksymalny rozstaw legarów w osiach.
- Sposób montażu – wkręty, klipsy, taras stały albo pływający.
- Rodzaj podłoża – grunt, beton, kostka, strop, słupki lub wsporniki.
W typowym tarasie drewnianym dobrym punktem wyjścia jest legar 45 × 70 mm, przy rozstawie podpór dostosowanym do jego wysokości i podłożenia. Przy deskach kompozytowych najpierw sprawdź markę oraz instrukcję systemu, a dopiero później wybierz profil i policz liczbę legarów.
