1 metr przestrzenny (mp) to zwykle około 0,65–0,75 m³ drewna, a nie pełny metr sześcienny. Dokładny przelicznik zależy od gatunku oraz sposobu ułożenia polan. Dla drewna bukowego przyjmuje się najczęściej 0,70 m³ z 1 mp, a dla sosnowego około 0,65 m³.
Mp a m³ – jaka jest różnica?
Metr przestrzenny (mp) oznacza objętość całej przestrzeni zajmowanej przez drewno, razem z powietrzem znajdującym się między kawałkami. Stos o wymiarach 1 × 1 × 1 m ma objętość 1 mp, nawet jeśli nie jest wypełniony litym drewnem.
Metr sześcienny (m³), nazywany też kubikiem, odnosi się do objętości samego drewna, bez pustych przestrzeni. Ponieważ kształt i ułożenie polan wpływają na ilość powietrza w stosie, przeliczenie mp na m³ wykonuje się za pomocą współczynnika.
W praktyce oznacza to, że 2 mp drewna bukowego to około 1,40 m³, natomiast 2 mp drewna sosnowego to około 1,30 m³. Obliczenie polega na pomnożeniu liczby metrów przestrzennych przez właściwy współczynnik.
Metr przestrzenny układany i nasypowy
Przed zakupem trzeba ustalić nie tylko jednostkę, lecz także sposób ułożenia drewna. Te same wymiary zewnętrzne nie muszą oznaczać takiej samej ilości drewna, jeśli polana są ułożone ciasno albo wrzucone luzem.
Najczęściej spotkasz dwa określenia:
- mpu, czyli metr przestrzenny układany – drewno jest ułożone w stosie lub pojemniku możliwie regularnie, dzięki czemu wolnych przestrzeni jest mniej, a pomiar jest bardziej powtarzalny.
- mpn, czyli metr przestrzenny nasypowy – polana są wrzucone luzem do skrzyni, kontenera albo na przyczepę. Ich ułożenie jest przypadkowe, więc ilość powietrza może się zmieniać.
Współczynniki 0,65–0,70 odnoszą się przede wszystkim do drewna mierzonego w stosach. Dla drewna nasypowego wynik może być mniej stabilny, ponieważ zależy od długości, kształtu i sposobu rozrzucenia kawałków. Dlatego przy ofercie na mpn trzeba szczególnie dokładnie sprawdzić, jak sprzedawca definiuje jednostkę.
Przelicznik mp na m³ dla popularnych gatunków
Poniższe wartości pokazują typowe przeliczenie stosu o objętości 1 mp na objętość samego drewna. W dokumentach sprzedażowych lub cenniku konkretnego nadleśnictwa mogą obowiązywać szczegółowe tabele, dlatego przy większym zakupie należy sprawdzić warunki oferty.
| Gatunek drewna | Współczynnik | Ilość drewna z 1 mp |
|---|---|---|
| Buk | 0,70 | około 0,70 m³ |
| Grab | 0,70 | około 0,70 m³ |
| Świerk | 0,70 | około 0,70 m³ |
| Jodła | 0,70 | około 0,70 m³ |
| Sosna | 0,65 | około 0,65 m³ |
| Brzoza | 0,65 | około 0,65 m³ |
Przykład obliczenia jest prosty: stos o wymiarach 2 × 1 × 1 m ma 2 mp. Jeśli znajduje się w nim sosna, mnożysz 2 przez 0,65 i otrzymujesz około 1,30 m³. Dla buka wynik wyniesie 2 × 0,70, czyli około 1,40 m³.
Jak sprawdzić ilość drewna przed zakupem?
Najpierw zmierz stos lub pojemnik, a następnie pomnóż jego długość, szerokość i wysokość. Wynik podaje objętość przestrzeni, czyli mp. Aby otrzymać przybliżoną ilość drewna w m³, zastosuj współczynnik właściwy dla gatunku i sposobu pomiaru:
- Zmierz długość, szerokość i wysokość stosu w metrach.
- Pomnóż trzy wymiary, aby obliczyć liczbę metrów przestrzennych.
- Pomnóż wynik przez współczynnik dla danego gatunku drewna.
- Porównaj otrzymaną ilość m³ z jednostką podaną na fakturze lub w cenniku.
Przy odbiorze drewna sprawdź przede wszystkim:
- czy cena dotyczy mp, mpu, mpn czy m³,
- czy drewno jest ułożone, czy tylko nasypane,
- czy podany współczynnik odpowiada gatunkowi drewna,
- czy wilgotność i jakość drewna zostały opisane w ofercie.
Wilgotność wpływa na masę drewna i jego wartość opałową, ale nie zmienia samego obliczenia objętości stosu. Przy zakupie drewna opałowego nie należy więc porównywać wyłącznie ceny za jednostkę. Trzeba zestawić cenę z faktyczną ilością drewna netto, gatunkiem, wilgotnością oraz sposobem pomiaru.
Najprostsza zasada brzmi: mp mierzy stos razem z powietrzem, a m³ określa objętość samego drewna. Dlatego 1 mp nie jest równy 1 m³, a właściwy przelicznik trzeba dobrać do gatunku i sposobu ułożenia.
