Obierki z ziemniaków mogą zasilić ogród potasem, fosforem i magnezem, ale nie powinny trafiać pod rośliny w surowej postaci. Najbezpieczniej przygotować z nich napar z niesolonej wody albo wcześniej je wysuszyć. Szczególnej ostrożności wymagają pomidory, papryka i inne psiankowate, ponieważ odpady z ziemniaków mogą przenosić patogeny, w tym zarazę ziemniaczaną.
Jak przygotować nawóz z obierek ziemniaków?
Skórki zawierają przede wszystkim potas, fosfor i magnez, a także wapń, żelazo oraz skrobię. Potas wspiera kwitnienie i zawiązywanie owoców, fosfor sprzyja rozwojowi korzeni, a magnez i żelazo uczestniczą w prawidłowym wzroście. Nie oznacza to jednak, że taki preparat zastąpi pełny nawóz dopasowany do potrzeb każdej rośliny.
Najprościej przygotować napar. Potrzebne są świeże, zdrowe obierki i wrzątek. Zachowaj proporcję 1 część obierek na 10 części wody, na przykład 1 kg obierek na 10 l wody. Woda musi być całkowicie niesolona – sól może uszkadzać korzenie i utrudniać roślinom pobieranie wody.
- Włóż świeże obierki do czystego naczynia.
- Zalej je wrzątkiem w proporcji 1:10.
- Zostaw mieszaninę do całkowitego wystudzenia.
- Przecedź płyn i podlej nim glebę wokół wybranych roślin, bez moczenia liści.
Gotowego naparu nie przechowuj długo, ponieważ może zacząć fermentować. Stosuj go mniej więcej raz na trzy–cztery tygodnie, obserwując reakcję roślin i stan podłoża. Obierki pozostałe po przecedzeniu można wysuszyć i przeznaczyć na kompost, o ile pochodzą ze zdrowych ziemniaków.
Alternatywą jest dokładne wysuszenie skórek. Rozłóż je cienką warstwą w suchym, przewiewnym miejscu, a po całkowitym wyschnięciu przechowuj w zamkniętym pojemniku. Suchy materiał można później rozdrobnić i dodać do kompostu. Nie wysypuj jednak dużej ilości obierek bezpośrednio na powierzchnię grządki, ponieważ mogą gnić, pleśnieć i przyciągać szkodniki.
Które rośliny można nawozić obierkami?
Napar najlepiej wykorzystać przy roślinach, które dobrze znoszą takie źródło składników mineralnych i nie należą do grupy szczególnie narażonej na patogeny ziemniaka. Poniższe zestawienie ułatwia wybór:
| Rośliny polecane | Rośliny, których należy unikać | Powód ostrożności |
|---|---|---|
| Maliny, porzeczki i agrest | Pomidory, papryka i bakłażany | To psiankowate, którym można przenieść patogeny ziemniaka |
| Truskawki | Borówki | Borówka wymaga kwaśnego podłoża i odrębnego nawożenia |
| Marchew, pietruszka i buraki | Hortensje i inne rośliny kwasolubne | Ich potrzeby pokarmowe oraz wymagania dotyczące pH są inne |
| Wybrane kwiaty ogrodowe | Rośliny o specjalnych wymaganiach pokarmowych | Napar nie jest nawozem uniwersalnym |
Najczęściej wymienia się maliny, porzeczki, agrest i truskawki. Można podlewać nimi również warzywa korzeniowe oraz część kwiatów ogrodowych. W każdym przypadku nawóz kieruj bezpośrednio na wilgotną glebę, a nie na liście.
Dlaczego bezpieczeństwo fitosanitarne ma znaczenie?
Ziemniaki mogą być nosicielami chorób i patogenów, między innymi zarazy ziemniaczanej, parcha, zgnilizny czy alternariozy. Ryzyko dotyczy szczególnie surowych obierek, które nie zostały poddane obróbce. Z tego powodu ostrożne podejście do pomidorów, papryki i bakłażanów jest uzasadnione nawet wtedy, gdy w niektórych poradnikach zaleca się taki nawóz także dla tych roślin.
Przed wykorzystaniem obierek sprawdź kilka podstawowych kwestii:
- Wybieraj tylko zdrowe ziemniaki – odrzuć skórki z plamami, nalotem, oznakami gnicia lub choroby.
- Nie używaj wody po soleniu – dotyczy to zarówno naparu, jak i wody po gotowaniu ziemniaków.
- Nie stosuj obierek przy psiankowatych – pomidorach, papryce, bakłażanach i ziemniakach.
- Nie przenoś resztek z zainfekowanej uprawy do kompostu – w razie wystąpienia zarazy ziemniaczanej zrezygnuj z odpadów ziemniaczanych w całym ogrodzie.
Woda po gotowaniu może być wykorzystana tylko wtedy, gdy ziemniaki gotowano bez soli. Powinna zostać wystudzona, a przy stosowaniu jako podlewanie lepiej ją rozcieńczyć. Nie traktuj jej jednak jako bezpiecznego sposobu na ominięcie zasad higieny – jeśli ziemniaki były chore, takiej wody nie używaj.
Jak jeszcze wykorzystać obierki w ogrodzie?
Poza przygotowaniem naparu obierki mogą mieć kilka innych zastosowań. W każdym z nich stan zdrowotny ziemniaków pozostaje najważniejszym kryterium:
- Kompostowanie – wysuszone obierki można dodać do kompostownika i wymieszać z innymi resztkami roślinnymi. Nie używaj materiału z chorych ziemniaków.
- Wabik na ślimaki – rozłóż obierki w zacienionym miejscu, najlepiej pod kawałkiem deski lub gałązkami, a zebrane ślimaki usuwaj regularnie.
- Przechowywanie na później – wysuszone skórki zajmują mniej miejsca i nie pleśnieją tak szybko jak świeże.
- Dodatek do materiału organicznego – niewielką ilość suchych obierek można mieszać z innymi składnikami kompostu, zamiast tworzyć grubą warstwę samych skórek.
Obierki z ziemniaków jako nawóz mają sens przede wszystkim wtedy, gdy są zdrowe, przetworzone i używane przy roślinach niewrażliwych na patogeny ziemniaka. Najbezpieczniejszym wyborem pozostaje napar 1:10 z niesolonej wody, stosowany umiarkowanie pod maliny, porzeczki, agrest, truskawki, warzywa korzeniowe i wybrane kwiaty ogrodowe.
