Płyta PIR o grubości 8 cm odpowiada mniej więcej 13–15 cm wełny mineralnej. Dokładny przelicznik zależy od lambdy konkretnej wełny. Przy λ = 0,035 W/(m·K) potrzeba około 13 cm, a przy λ = 0,040 W/(m·K) około 15 cm. Punktem odniesienia jest opór cieplny, nie sama grubość materiału.
Płyta PIR 8 cm – ile to wełny?
Dla płyty PIR o deklarowanej lambdzie λ = 0,022 W/(m·K) opór cieplny wynosi około R = 3,64 m²K/W. Oblicza się go ze wzoru R = d/λ, gdzie d oznacza grubość warstwy w metrach.
Wełna mineralna o lambdzie 0,035 W/(m·K) osiąga taki sam opór przy grubości około 12,7 cm, czyli w praktyce stosuje się 13 cm. Dla λ = 0,040 W/(m·K) wynik wynosi 14,5 cm, co zwykle zaokrągla się do 15 cm. Dlatego najprostsza odpowiedź brzmi: 8 cm PIR to około 13–15 cm wełny mineralnej.
Porównanie parametrów izolacyjnych
Poniższe wartości pokazują, jak zmienia się wymagana grubość przy zachowaniu oporu cieplnego R = 3,64 m²K/W:
| Materiał | Lambda [W/(m·K)] | Grubość dla R = 3,64 | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Płyta PIR | 0,022 | 8 cm | Dachy, ściany warstwowe, podłogi |
| Wełna mineralna | 0,035 | około 13 cm | Dachy, ściany, przegrody akustyczne |
| Wełna mineralna | 0,040 | około 15 cm | Ściany, poddasza, lekkie przegrody |
To porównanie dotyczy warstwy izolacyjnej. Gotowa przegroda może mieć inny opór cieplny, ponieważ wpływają na nią także mostki termiczne, łączniki, krokwie, ruszt oraz pozostałe warstwy. Wymagania dla konkretnej ściany, dachu czy podłogi trzeba sprawdzać dla całego układu.
Dlaczego PIR jest cieńszy od wełny?
Wełna mineralna zatrzymuje powietrze w przestrzeni między włóknami. Można porównać ją do grubego swetra, którego włóknista struktura ogranicza ruch powietrza. PIR ma natomiast sztywną, zamkniętokomórkową strukturę. W komórkach znajduje się gaz o niskim przewodzeniu ciepła, a jego ruch jest mocno ograniczony.
Niższa lambda oznacza mniejsze straty ciepła przy tej samej grubości. Dlatego 8 cm PIR może zapewnić podobny opór jak znacznie grubsza warstwa wełny. Nie oznacza to jednak, że PIR jest lepszy w każdym zastosowaniu. Wełna mineralna zwykle korzystniej wypada pod względem pochłaniania dźwięków i odporności ogniowej.
Czy warto dopłacić do PIR?
Cena za metr kwadratowy nie pokazuje pełnego kosztu izolacji. Przy wełnie mogą dojść elementy rusztu, paroizolacja, wiatroizolacja, dodatkowe warstwy oraz robocizna związana z dokładnym dopasowaniem materiału. Płyty PIR z okładziną aluminiową mogą ograniczyć liczbę warstw, ale wymagają starannego docinania i uszczelnienia połączeń.
Orientacyjne wartości z materiałów źródłowych należy traktować jako zakres, a nie aktualny cennik. Ceny zależą od producenta, formatu płyt, rodzaju okładziny, miejsca zakupu i zakresu prac:
| Pozycja | PIR 8 cm | Wełna 15 cm |
|---|---|---|
| Materiał izolacyjny | około 85–110 zł/m² | około 35–55 zł/m² |
| Folia paroizolacyjna | może być zintegrowana z okładziną | około 8–12 zł/m² |
| Dodatkowy ruszt | zależnie od układu, często niepotrzebny | około 15–25 zł/m² |
| Robocizna | około 45–65 zł/m² | około 50–70 zł/m² |
PIR może uzasadniać wyższą cenę tam, gdzie każdy centymetr wpływa na projekt. Dotyczy to między innymi niskich krokwi, docieplenia od wewnątrz, wąskich okapów, ościeży oraz podłóg, w których nie można zwiększyć grubości warstw. Jeżeli miejsca jest dużo, tańsza wełna może zapewnić podobny efekt cieplny przy niższym koszcie materiału.
Wymagania Warunków Technicznych 2021 dotyczą całej przegrody. Sama płyta PIR 8 cm nie jest uniwersalną grubością dla każdej ściany i dachu. Dla orientacji, opór około 5,0 m²K/W odpowiada wymaganiu często stosowanemu przy ścianach zewnętrznych, a około 6,67 m²K/W odnosi się do typowego poziomu dla dachów. Ostateczną grubość należy dobrać na podstawie projektu i parametrów wszystkich warstw.
Kiedy wybrać PIR, a kiedy wełnę?
Wybierz PIR, gdy:
- masz ograniczoną przestrzeń na izolację i liczy się mała grubość warstwy
- dach ma niskie krokwie albo wymaga ograniczenia wysokości zabudowy
- chcesz zmniejszyć grubość ściany, ościeży lub podłogi
- potrzebujesz sztywnej płyty o niskiej nasiąkliwości w układzie przewidzianym przez producenta
Wybierz wełnę mineralną, gdy:
- ważne jest pochłanianie dźwięków w ścianach lub stropach
- priorytetem jest niepalność i wysoka odporność ogniowa materiału
- masz wystarczająco dużo miejsca na grubszą warstwę izolacji
- niższy koszt początkowy ma większe znaczenie niż ograniczenie grubości przegrody
W wielu budynkach oba materiały mogą się uzupełniać. PIR sprawdza się tam, gdzie ograniczeniem jest grubość, a wełna w przegrodach, w których ważne są akustyka i bezpieczeństwo pożarowe. Najbezpieczniej porównywać rozwiązania po oporze cieplnym całej przegrody, a nie po cenie lub liczbie centymetrów samego materiału.
