Z jakiego drewna wykonać legary na taras? Najlepsze gatunki
Najbezpieczniejsza zasada brzmi: legar powinien być co najmniej tak trwały i odporny jak deska tarasowa. Pod deskę egzotyczną wybiera się więc zwykle legar egzotyczny, pod deskę iglastą – legar iglasty, najlepiej fabrycznie impregnowany. Legar nie jest elementem dekoracyjnym, lecz konstrukcyjnym. To on przenosi obciążenia, ogranicza ugięcia i oddziela deski od wilgotnego podłoża. Błąd popełniony na tym etapie często można naprawić dopiero po demontażu całej nawierzchni.
Jak dopasować legar do deski tarasowej?
Przy wyborze nie wystarczy porównać ceny ani przekroju. Znaczenie ma trwałość drewna, jego gęstość, sposób pracy pod wpływem wilgoci i temperatury oraz rodzaj łączników. Twarda deska przykręcona do zbyt miękkiego legara może słabo trzymać wkręty, a oba materiały będą odkształcać się w różnym tempie.
| Rodzaj deski | Rekomendowany legar | Dlaczego? |
|---|---|---|
| Deska z modrzewia lub innego drewna iglastego | Modrzew syberyjski, świerk klejony albo sosna impregnowana ciśnieniowo | Porównywalna praca materiału i wystarczająca trwałość przy prawidłowej ochronie przed wilgocią |
| Deska egzotyczna | Legar egzotyczny, na przykład keruing | Wysoka gęstość i trwałość legara pozwalają dopasować go do twardej deski, a wkręty mają stabilne podparcie |
| Deska impregnowana | Sosna lub świerk impregnowane ciśnieniowo | Podobna charakterystyka materiału i zabezpieczenie przeznaczone do zastosowań zewnętrznych |
| Deska kompozytowa | Profil aluminiowy albo kompozytowy tego samego systemu | Podobna praca materiałów i zgodność z klipsami montażowymi, których nie zastępuje zwykły wkręt do drewna |
Nie oznacza to, że deska i legar muszą zawsze pochodzić z identycznego gatunku. Ważniejsze są porównywalna trwałość, gęstość i zgodność z systemem montażu. W praktyce połączenie miękkiego świerku z twardym drewnem egzotycznym jest ryzykowne, nawet jeśli oba elementy mają taki sam przekrój.
Przekrój trzeba dobierać osobno do rozstawu podpór. Wysokość legara ma większy wpływ na sztywność niż jego szerokość. Przykładowo legar 40 × 60 mm może pracować poprawnie przy gęsto rozmieszczonych podkładkach, ale przy większej rozpiętości potrzebny będzie wyższy element, na przykład 45 × 75 mm lub 50 × 100 mm. W przypadku tarasów podwieszanych i konstrukcji opartych na słupach przekrój powinien wynikać z obliczeń, nie z ogólnej tabeli.
Popularne gatunki drewna na legary
Każdy z wymienionych materiałów może sprawdzić się w innym układzie. O wyborze decydują przede wszystkim rodzaj deski, wilgotność podłoża, wentylacja pod tarasem oraz budżet.
- Modrzew syberyjski – ma naturalnie wyższą odporność na zmienne warunki niż wiele popularnych gatunków iglastych. Często stosuje się legary o przekroju około 45 × 70 mm lub 45 × 68 mm pod deski modrzewiowe i inne deski drewniane. Zwykle jest suszony i sprzedawany bez impregnacji ciśnieniowej, dlatego wymaga właściwego przygotowania przed montażem.
- Sosna impregnowana ciśnieniowo – jest rozwiązaniem ekonomicznym pod deski sosnowe, świerkowe oraz elementy impregnowane. Impregnacja ciśnieniowa wprowadza środek ochronny głębiej niż malowanie powierzchniowe, ale miejsca cięcia i wiercenia nadal trzeba zabezpieczyć preparatem przeznaczonym do drewna zewnętrznego.
- Świerk klejony – może być stosowany pod deski świerkowe, sosnowe i termodrewno. Element klejony jest stabilniejszy wymiarowo od przypadkowej, litej kantówki, ale nadal wymaga odizolowania od podłoża i ochrony przed wodą.
- Drewno egzotyczne – ma wysoką gęstość, dobrą odporność na wilgoć i dużą trwałość. Sprawdza się pod deski egzotyczne, lecz kosztuje więcej i wymaga dobrania wkrętów przeznaczonych do twardego drewna. Przykładowy legar keruing ma przekrój 40 × 60 mm.
Przy większych obciążeniach lub dużym rozstawie podpór stosuje się także drewno klejone konstrukcyjnie, na przykład BSH. Pozwala ono zamówić belki o określonym przekroju i długości, ale ich dobór powinien wynikać z projektu uwzględniającego rozpiętość, obciążenia i sposób podparcia. Nie jest to zamiennik zwykłego legara tarasowego w każdej realizacji.
Impregnacja i izolacja legarów przed montażem
Legar należy zabezpieczyć wtedy, gdy można jeszcze dotrzeć do wszystkich jego powierzchni. Po ułożeniu desek górna część podkonstrukcji, boki i miejsca połączeń stają się praktycznie niedostępne. Malowanie legara po montażu nie zastępuje impregnacji wykonanej przed zabudowaniem.
W przypadku sosny i świerku przeznaczonych na zewnątrz wybieraj materiał impregnowany ciśnieniowo. Po docięciu zabezpiecz końce oraz otwory wykonane pod wkręty. Modrzew i drewno egzotyczne mogą być sprzedawane jako suszone, lecz nieimpregnowane. Ich naturalna odporność nie zwalnia z konieczności ochrony miejsc cięcia ani z zapewnienia odpływu wody.
Izolacja od podłoża jest równie ważna jak sam gatunek drewna. Legar nie powinien leżeć bezpośrednio na gruncie, wylewce ani kostce. W miejscu styku woda długo pozostaje uwięziona, a drewno zaczyna niszczeć od spodu, nawet gdy jego pozostałe powierzchnie są suche.
Przed zakupem sprawdź cztery elementy podkonstrukcji:
- Wilgotność i stan drewna, w tym pęknięcia przechodzące przez cały przekrój oraz uszkodzenia mechaniczne.
- Sposób zabezpieczenia, czyli informację, czy sosna lub świerk zostały impregnowane ciśnieniowo.
- Rozstaw legarów pod deską, zwykle nie większy niż 40–50 cm, a przy kompozycie zgodny z instrukcją producenta konkretnego systemu.
- Izolację od podłoża za pomocą podkładek gumowych, wsporników regulowanych albo innych elementów zapewniających odpływ wody i wentylację.
Podkładki gumowe mają stałą wysokość i sprawdzają się na równym, twardym podłożu. Wsporniki regulowane pozwalają wypoziomować taras oraz podnieść go na większą wysokość. W praktyce stosuje się również taśmę ochronną na górnej krawędzi legara, gdzie może gromadzić się woda przy punktach mocowania desek.
Trwałość drewnianej podkonstrukcji zależy nie tylko od impregnatu. Gatunek drewna, izolacja od podłoża, wentylacja i możliwość odprowadzenia wody muszą działać razem.
Kiedy drewno jest złym wyborem?
Pod deski kompozytowe drewniany legar zwykle jest błędem konstrukcyjnym. Kompozyt i drewno inaczej reagują na zmiany temperatury oraz wilgotności, a deski kompozytowe montuje się najczęściej za pomocą klipsów dopasowanych do konkretnego profilu. Drewniany legar może nie zapewnić właściwej stabilności systemu, a montaż niezgodny z instrukcją producenta może oznaczać utratę gwarancji.
W takim przypadku wybierz profil aluminiowy albo kompozytowy z tego samego systemu co deska. Aluminium nie chłonie wody i nie wymaga impregnacji, dlatego dobrze sprawdza się na balkonach, niskich tarasach oraz w miejscach szczególnie narażonych na wilgoć. Profile kompozytowe są przeznaczone do konkretnych rozwiązań i powinny być dobierane razem z klipsami oraz deską.
Aluminium kosztuje więcej i wymaga innych łączników niż drewno. Przy jego cięciu trzeba zabezpieczyć końce profili, a wkręty powinny być przeznaczone do połączenia z aluminium. Na konstrukcjach podwieszanych, nad garażem lub na słupach zarówno materiał, jak i przekrój należy dobrać na podstawie projektu.
W skrócie: pod deskę drewnianą wybierz legar o porównywalnej lub wyższej trwałości, a pod deskę egzotyczną zastosuj legar egzotyczny. Sosna i świerk są rozsądnym wyborem tylko po fabrycznej impregnacji ciśnieniowej i prawidłowym odizolowaniu od podłoża. Pod kompozyt zastosuj aluminium albo profil kompozytowy zgodny z systemem deski.
