Tak, brzozę można wyciąć bez zezwolenia, jeżeli jej obwód pnia mierzony 5 cm nad ziemią nie przekracza 50 cm, a usunięcie drzewa nie ma związku z działalnością gospodarczą. Przed rozpoczęciem prac trzeba też sprawdzić, czy brzoza nie jest siedliskiem chronionych gatunków.
Jak sprawdzić, czy wycinka brzozy wymaga formalności?
Zasady wynikają z Ustawy o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004 r. W przypadku brzozy decydujący jest obwód pnia zmierzony na wysokości 5 cm od powierzchni ziemi. Nie należy zastępować tego pomiaru pomiarem na wysokości 130 cm, ponieważ oba służą do innych celów.
| Gatunek drzewa | Limit obwodu pnia mierzony 5 cm nad ziemią |
|---|---|
| Topola, wierzba, klon jesionolistny, klon srebrzysty | 80 cm |
| Kasztanowiec zwyczajny, robinia akacjowa, platan klonolistny | 65 cm |
| Brzoza i pozostałe gatunki drzew | 50 cm |
Wycinka brzozy bez zgłoszenia i zezwolenia może być możliwa, gdy spełnione są wszystkie podstawowe warunki:
- Obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza 50 cm.
- Drzewo rośnie na nieruchomości prywatnej albo właściciel wyraził zgodę na jego usunięcie.
- Wycinka nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej.
- Na drzewie nie ma gniazd, siedlisk ani innych oznak obecności gatunków chronionych.
Jeżeli brzoza ma więcej niż 50 cm obwodu na wysokości 5 cm, trzeba zgłosić zamiar jej usunięcia. W zależności od celu wycinki, statusu nieruchomości i sytuacji drzewa może być potrzebne zgłoszenie albo zezwolenie. W razie wątpliwości najlepiej skontaktować się z urzędem gminy lub miasta.
Jak zmierzyć obwód brzozy?
Pomiar wykonaj przed wycinką, najlepiej miękką taśmą mierniczą. Postępuj w następujący sposób:
- Zmierz obwód pnia dokładnie 5 cm nad poziomem gruntu. Ten wynik porównaj z limitem 50 cm dla brzozy.
- Jeżeli drzewo przekracza limit, zmierz także obwód na wysokości 130 cm. Ten pomiar będzie potrzebny przy ustalaniu opłaty albo ewentualnej kary.
- Jeśli brzoza ma kilka pni, zmierz każdy z nich. Gdy pień rozgałęzia się poniżej wysokości 130 cm, sposób obliczenia może wymagać uwzględnienia najgrubszego pnia i części obwodów pozostałych.
- Jeżeli drzewo nie ma wyraźnego pnia, wykonaj pomiar bezpośrednio poniżej korony.
Pomiar na wysokości 5 cm decyduje o obowiązku zgłoszenia lub uzyskania zezwolenia. Pomiar na wysokości 130 cm służy przede wszystkim do wyliczenia opłaty i kary.
Co zrobić, jeśli brzoza przekracza 50 cm?
Właściciel prywatnej nieruchomości powinien zgłosić zamiar usunięcia drzewa do urzędu gminy lub miasta właściwego dla położenia działki. Zgłoszenie powinno zawierać:
- Imię i nazwisko właściciela lub osoby składającej zgłoszenie.
- Oznaczenie nieruchomości, na której rośnie brzoza.
- Rysunek albo mapę pokazującą położenie drzewa na działce.
- Informacje pozwalające zidentyfikować drzewo, w tym jego gatunek i obwód.
Urząd ma co do zasady 21 dni na przeprowadzenie oględzin od otrzymania zgłoszenia. Po oględzinach może wnieść sprzeciw, jeżeli występują przeszkody prawne, na przykład ochrona konserwatorska, szczególny status nieruchomości albo ryzyko naruszenia przepisów o ochronie gatunkowej. Sprzeciw może zostać wniesiony w terminie 14 dni od oględzin.
Nie należy rozpoczynać wycinki wyłącznie na podstawie własnego przekonania, że termin minął. Przed rozpoczęciem prac sprawdź, czy urząd nie wysłał sprzeciwu i czy nie są wymagane dodatkowe uzgodnienia. Gdy wycinka ma związek z działalnością gospodarczą lub inwestycją, sama procedura zgłoszenia może nie wystarczyć.
Kary za wycięcie brzozy bez wymaganej procedury
Nielegalne usunięcie drzewa może zakończyć się administracyjną karą pieniężną nałożoną przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Co do zasady kara wynosi dwukrotność opłaty za legalne usunięcie drzewa.
Do obliczenia opłaty i kary bierze się obwód pnia na wysokości 130 cm. Brzoza należy do grupy, dla której stosuje się następujące stawki:
| Gatunek | Opłata za 1 cm obwodu | Kara za 1 cm obwodu |
|---|---|---|
| Brzoza, obwód do 100 cm | 25 zł | 50 zł |
| Brzoza, obwód powyżej 100 cm | 30 zł | 60 zł |
| Przykładowa brzoza o obwodzie 80 cm | 2000 zł | 4000 zł |
Przykład dotyczy obwodu zmierzonego na wysokości 130 cm. Przy brzozie o obwodzie 80 cm wyliczenie wygląda następująco: 80 × 25 zł × 2, czyli 4000 zł. Ostateczną wysokość kary ustala urząd w decyzji administracyjnej.
Odpowiedzialność może ponieść właściciel nieruchomości także wtedy, gdy prace zlecił firmie zewnętrznej. Samo przekazanie wycinki wykonawcy nie zwalnia z obowiązku sprawdzenia, czy wymagane były zgłoszenie lub zezwolenie.
Okres lęgowy ptaków
Za okres lęgowy większości ptaków przyjmuje się czas od 1 marca do 15 października. Nie oznacza to automatycznego, bezwzględnego zakazu każdej wycinki, ale w tym czasie trzeba szczególnie sprawdzić, czy na drzewie nie ma gniazd lub siedlisk chronionych gatunków.
Najbezpieczniej planować usunięcie brzozy od 16 października do końca lutego. Jeżeli prace są konieczne w okresie lęgowym, a na drzewie występują chronione gatunki, może być potrzebne zezwolenie na odstępstwo od zakazów ochrony gatunkowej. Ich naruszenie może prowadzić do grzywny albo innych sankcji, niezależnie od kary za samą nielegalną wycinkę.
Co sprawdzić przed wycinką brzozy?
Przed rozpoczęciem prac przejdź przez najważniejsze punkty:
- Zmierz obwód pnia 5 cm nad ziemią i porównaj go z limitem 50 cm.
- Ustal, czy wycinka nie jest związana z działalnością gospodarczą.
- Sprawdź gniazda, dziuple i inne oznaki obecności chronionych gatunków.
- Uwzględnij okres lęgowy od 1 marca do 15 października.
- Jeśli brzoza przekracza limit albo masz wątpliwości, skontaktuj się z urzędem gminy lub miasta przed zleceniem prac.
Najważniejsze jest prawidłowe wykonanie pomiaru. Brzozę o obwodzie do 50 cm, mierzonym 5 cm nad ziemią, można co do zasady usunąć bez zezwolenia, o ile nie zachodzą inne ograniczenia. Przy większym obwodzie nie rozpoczynaj wycinki przed przejściem wymaganej procedury.
