Program „Czyste Powietrze” nie narzuca jednej grubości styropianu, na przykład 15 cm. Liczy się osiągnięcie współczynnika przenikania ciepła U nie wyższego niż 0,20 W/(m²·K) dla ścian zewnętrznych, zgodnie ze standardem WT 2021. Ostateczną grubość należy dobrać na podstawie konstrukcji istniejącego muru i audytu energetycznego.
Jaka grubość styropianu jest wymagana?
Wymóg programu odnosi się do parametru całej przegrody, a nie do samego produktu. Współczynnik U określa, ile ciepła przenika przez przegrodę budowlaną. Im niższa jego wartość, tym lepsza izolacyjność ściany.
W praktyce przy typowych ścianach zewnętrznych często stosuje się około 15 cm styropianu grafitowego albo około 20 cm białego. Nie są to jednak uniwersalne wartości wymagane przez program. Inny mur, jego grubość, materiał konstrukcyjny i istniejące warstwy mogą zmienić wynik obliczeń.
Styropian biały czy grafitowy?
Różnica wynika przede wszystkim ze współczynnika przewodzenia ciepła, oznaczanego grecką literą lambda. Niższa lambda oznacza lepszą izolacyjność materiału, a więc możliwość zastosowania cieńszej warstwy przy podobnym efekcie cieplnym.
| Rodzaj styropianu | Lambda [W/(m·K)] | Orientacyjna grubość dla U ≤ 0,20 [cm] |
|---|---|---|
| Styropian biały EPS | 0,040 | około 20 |
| Styropian grafitowy EPS | 0,032 | około 15 |
Styropian grafitowy może być przydatny tam, gdzie ograniczona jest grubość ocieplenia, na przykład przy wąskich okapach, balkonach lub ościeżach. Zwykle kosztuje więcej za metr sześcienny, dlatego wybór powinien uwzględniać nie tylko lambdę, lecz także cenę całego systemu, sposób montażu i warunki konkretnego budynku.
Dlaczego potrzebny jest audyt energetyczny?
Samodzielne dobranie grubości „na oko” nie daje pewności spełnienia wymagań. Audyt energetyczny analizuje obecny stan przegród i wskazuje parametry modernizacji. Uwzględnia między innymi materiał oraz grubość muru, istniejące ocieplenie, dach, podłogę i miejsca występowania mostków termicznych.
Dobór izolacji dla konkretnego domu powinien przebiegać w następującej kolejności:
- Określenie konstrukcji i stanu technicznego istniejących ścian.
- Wykonanie obliczeń energetycznych dla modernizowanej przegrody.
- Porównanie materiałów o różnych wartościach lambda i dobranie warstwy zapewniającej wymagany współczynnik U.
- Uwzględnienie ciągłości ocieplenia, połączeń przegród i mostków termicznych w projekcie prac.
Audyt jest podstawą ustalenia zakresu termomodernizacji i parametrów materiałów. Dokumentacja programu może wymagać także potwierdzenia efektu energetycznego po zakończeniu prac, dlatego należy sprawdzić aktualne zasady naboru przed rozpoczęciem inwestycji.
Na co uważać przy ocieplaniu domu?
Zbyt cienka warstwa może nie zapewnić wymaganego parametru U. Z kolei większa grubość nie zawsze oznacza proporcjonalne oszczędności. Przy bardzo grubym ociepleniu mogą pojawić się problemy z obróbką ościeży, ograniczeniem dostępu światła oraz wyglądem elewacji, określanym czasem jako efekt „okien strzelniczych”.
Przed wyborem materiału sprawdź przede wszystkim:
- stan i rodzaj istniejącego muru,
- wartość lambda konkretnego produktu,
- ciągłość warstwy izolacyjnej przy narożnikach, wieńcach i ościeżach,
- zgodność całego systemu ocieplenia z obliczeniami audytu.
Nie należy też przenosić wymagań dotyczących ścian na dach, podłogę na gruncie lub strop nad pomieszczeniem nieogrzewanym. Każda z tych przegród ma własne warunki cieplne i wymaga osobnych obliczeń.
Status programu „Czyste Powietrze”
Pod koniec listopada 2024 roku NFOŚiGW poinformował o wstrzymaniu naboru nowych wniosków i planowanej reformie programu w 2025 roku. Powodem miała być między innymi potrzeba ograniczenia nieprawidłowości i lepszej ochrony beneficjentów. Zasady oraz terminy mogą się zmieniać, dlatego przed zakupem styropianu trzeba sprawdzić aktualne komunikaty programu i właściwego wojewódzkiego funduszu.
Najbezpieczniejsza decyzja nie polega na wyborze konkretnej liczby centymetrów z internetowej tabeli. Najpierw należy wykonać audyt, następnie dobrać materiał o określonej lambdzie i potwierdzić, że cała modernizowana przegroda osiągnie U ≤ 0,20 W/(m²·K).
Informacje o warunkach programu mają charakter ogólny. Przed rozpoczęciem inwestycji sprawdź aktualną dokumentację programu „Czyste Powietrze” oraz wymagania właściwego wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska.
