Gazobeton to potoczna nazwa betonu komórkowego – lekkiego materiału budowlanego o porowatej strukturze. Miliony zamkniętych pęcherzyków powietrza sprawiają, że bloczki są lekkie, dobrze izolują ciepło i można je łatwo ciąć lub wiercić. Stosuje się je przede wszystkim do wznoszenia ścian zewnętrznych, nośnych i działowych.
Czym jest gazobeton?
Gazobeton i beton komórkowy oznaczają ten sam materiał. Pierwsza nazwa jest potoczna i nawiązuje do sposobu powstawania porów, druga ma charakter techniczny. Wytwarza się go z mieszanki piasku kwarcowego, wapna, cementu i wody. Do masy dodaje się także środek spieniający, najczęściej proszek aluminiowy. W reakcji chemicznej powstają pęcherzyki, które równomiernie rozprowadzają się w całym bloczku.
Po stwardnieniu materiał przypomina strukturą pumeks. Nie jest jednak zwykłym betonem konstrukcyjnym o dużej gęstości. Jego najważniejsze cechy wynikają właśnie z obecności powietrza w porach. Dzięki niej bloczek waży znacznie mniej niż tradycyjny beton, a jednocześnie ogranicza przepływ ciepła.
Jak powstaje beton komórkowy?
Po wymieszaniu surowców masa zaczyna zwiększać objętość, ponieważ wytwarzają się w niej pęcherzyki gazu. Następnie materiał jest cięty na bloczki o dokładnych wymiarach i poddawany autoklawizacji. W autoklawie dojrzewa w atmosferze pary wodnej pod wysokim ciśnieniem. Ten etap nadaje mu stabilność oraz odpowiednią wytrzymałość.
Współczesny beton komórkowy ma zwykle biały lub bardzo jasny kolor. Wynika to z zastosowania czystych składników mineralnych, bez dodatku popiołów lotnych. Starsza, szara odmiana jest często kojarzona z nazwą suporex lub suporeks. Różnica w kolorze wiąże się przede wszystkim z technologią i składem surowców, a nie z tym, że jeden materiał jest „gazobetonem”, a drugi nim nie jest.
To właśnie porowata budowa najlepiej wyjaśnia nazwę materiału oraz jego zachowanie podczas budowy:
Jakie właściwości ma gazobeton?
Największą zaletą betonu komórkowego jest połączenie niewielkiej masy z dobrą izolacyjnością cieplną. W zależności od odmiany jego gęstość wynosi zwykle około 300–700 kg/m³. Im materiał jest lżejszy, tym zazwyczaj lepiej izoluje ciepło, ale jego wytrzymałość na ściskanie jest mniejsza. Dlatego konkretną odmianę dobiera się do rodzaju ściany i obciążeń.
Bloczki można docinać piłą ręczną, wiercić i wykonywać w nich bruzdy instalacyjne przy użyciu typowych narzędzi. Ułatwia to dopasowanie elementów na budowie i przyspiesza prowadzenie instalacji. Dokładne bloczki często muruje się na cienką warstwę zaprawy, co ogranicza zużycie materiału i zmniejsza ryzyko powstawania nierówności.
Podstawowe różnice między gazobetonem a silikatem przedstawia tabela:
| Cecha | Gazobeton | Silikat |
|---|---|---|
| Waga | Niska, zwykle około 300–700 kg/m³ | Duża, około 1800–2000 kg/m³ |
| Izolacyjność termiczna | Bardzo dobra dzięki porom powietrznym | Mniejsza, dlatego większe znaczenie ma warstwa ocieplenia |
| Łatwość obróbki | Łatwe cięcie, wiercenie i wykonywanie bruzd | Obróbka jest trudniejsza i bardziej pracochłonna |
| Wytrzymałość | Zwykle około 2,5–4 MPa, zależnie od odmiany | Często około 15–20 MPa |
Gazobeton lepiej sprawdza się tam, gdzie liczy się lekkość, szybkie murowanie i ograniczenie strat ciepła. Silikat jest cięższy, ale zwykle lepiej tłumi dźwięki i przenosi obciążenia punktowe. W przypadku gazobetonu do mocowania ciężkich szafek, bojlerów czy półek trzeba stosować kołki przeznaczone do materiałów porowatych albo kotwy chemiczne.
Porowatość ma też swoją cenę. Bloczek łatwiej chłonie wodę niż gęsty silikat, dlatego ściany trzeba chronić przed długotrwałym zawilgoceniem i pozwolić im wyschnąć przed tynkowaniem. Nie można też traktować niskiej przewodności cieplnej jako powodu do rezygnacji z ocieplenia. O tym, czy ściana spełnia wymagania cieplne, decyduje cały układ przegrody, w tym jej grubość, izolacja i jakość wykonania.
Gdzie stosuje się gazobeton?
Beton komórkowy jest materiałem systemowym. Oprócz bloczków producenci oferują elementy uzupełniające, takie jak nadproża, kształtki U czy bloczki o różnych wymiarach. W domu jednorodzinnym wykorzystuje się go najczęściej w następujących miejscach:
- Zewnętrzne ściany nośne – lekka konstrukcja ułatwia murowanie, a porowata struktura ogranicza przewodzenie ciepła.
- Wewnętrzne ściany nośne – mogą przenosić obciążenia, jeśli dobrano właściwą odmianę i grubość bloczków.
- Ściany działowe – ich niewielka masa mniej obciąża strop i ułatwia późniejsze zmiany układu pomieszczeń.
- Nadproża i kształtki U – elementy systemowe pomagają wykonywać fragmenty konstrukcji wokół otworów i wieńców.
Przy wyborze trzeba uwzględnić nie tylko izolacyjność, lecz także wymagania akustyczne, obciążenia oraz sposób wykończenia. Gazobeton dobrze sprawdza się w wielu domach, ale ciężkie wyposażenie wymaga właściwych mocowań, a ściany należy zabezpieczyć przed wilgocią. W typowej ścianie zewnętrznej o końcowych parametrach decyduje cały system, a nie sam bloczek.
Dla inwestora najważniejszy wniosek jest prosty: gazobeton to beton komórkowy, którego lekkość i porowatość ułatwiają budowę oraz poprawiają izolację cieplną. Trzeba jednak zaakceptować mniejszą odporność na ciężkie mocowania i większą wrażliwość na zawilgocenie niż w przypadku materiałów o zwartej strukturze.
